، جلد ۹۰، شماره ۲، صفحات ۱۴۱-۱۵۵

عنوان فارسی استفاده از مدل‌های غیرخطی در تعیین آستانه‌های دمایی مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Rossi) در منطقه طارم سفلی
چکیده فارسی مقاله مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Rossi) (Dip.: Tephritidae)، مهم‌ترین و اصلی‌ترین آفتی است که به درختان زیتون (Olea europaea) حمله می‌کند و خسارت‌های اقتصادی هنگفتی به بار می‌آورد. در این مطالعه تأثیر دما بر سرعت رشد مگس زیتون درهفت دمای ثابت، 10، 15، 20، 24، 28، 32و 35 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 60 تا 70 درصد، و دوره نوری(L:D) 8:16 ساعت بررسی شد. 26 مدل غیرخطی برای تعیین روند رشدونمو مگس میوه زیتون در دماهای مختلف بررسی و برای تخمین آستانه‌های دمایی رشدونمو ارزیابی شد. در بین مدل‌های غیرخطی ارزیابی‌شده، لاکتین-2 و بریر-2 برای تمام مراحل نابالغ با در نظر گرفتن معیارهای آماری و معنی‌داری زیستی، بهترین مدل برازش در مشاهدات بودند. بر این اساس مقادیر آستانه پایین دمای (T0) با استفاده از مدل بریر-2 برای دوره تخم، دوره تخم+ لارو، دوره شفیره و دوره کل مراحل نابالغ به ترتیب 001/5- 5، 16/9 -5، 76/9 -19/7، 68/8 -69/7 درجه سلسیوس، آستانه بالای دمای (TU) برای مراحل رشد ذکر شده به ترتیب 42/43 -32، 23/36 -04/32، 42/36 -03/32، 4/34 -03/34 درجه سلسیوس، مقادیر تخمین دمای بهینه (Topt) برای دوره تخم، دوره تخم +لارو، دوره شفیره و دوره کل مراحل نابالغ به‌ترتیب 09/30 -99/27، 04/28 -43/24، 32/30 -82/25، 86/26 -94/25 درجه سلسیوس و در نهایت مقادیر آستانه دمای کشنده (Tl) برای مراحل رشدی ذکر شده با استفاده از مدل لاکتین- 2 به‌ترتیب 8/43 -31/34، 53/39 -44/37، 45 -67/33، 13/40 -93/37 درجه سلسیوس برآورد شد. یافته‌های بررسی حاضر برای پیش‌بینی پویایی جمعیت مگس میوه زیتون مفید بوده و می‌تواند در تکوین استراتژی‌های مدیریت بهینه B. oleae مؤثر باشد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله دما، مدل غیرخطی، نرخ رشدونمو، Bactrocera oleae،

عنوان انگلیسی Use of nonlinear models in determining the temperature thresholds of olive fruit fly Bactrocera oleae (Rossi) in the Tarom sofla region
چکیده انگلیسی مقاله Olive fruit fly Bactrocera oleae (Rossi) (Dip.: Tephritidae), is the main and considerable damaging pest on olive trees (Olea europaea, Oleaceae) and causes huge economic losses. In this study, the effect of temperature on developmental rate of the Olive fruit fly was studied at 7 constant temperatures,10, 15, 20, 24, 28, 32, and 35 °C, 60-70% RH, and a photoperiod of (L:D) 16:8h. 26 nonlinear models were evaluated to determine development rate of olive fruit flies at different temperatures and to estimate the thermal developmental thresholds.Among evaluated nonlinear models, Lactin-2 and Briere-2 were the best fitting models for all immature stages considering the statistical criteria and biological significance of the estimations. Accordingly, the lower temperature threshold values (T0) estimated using Briere-2 model for incubation period, egg+ larval period, pupal period and the total period of immature stages, 5- 5.001, 5- 9.16, 7.19- 9.76, and 7.69- 8.68 °C respectively. In addition, the values of the upper temperature threshold (TU) for the mentioned developmental stages estimated 32- 43.42, 32.04- 36.23, 32.03- 36.42, and 34.03- 34.4 °C, respectively. Furthermore, estimated values for the optimal temperature (Topt) for the same mentioned developmental stages were 27.99- 30.09, 24.43- 28.04, 25.82- 30.32, and 25.94- 26.86 °C, respectively. Finally the values of lethal temperature threshold (Tl) for the mentioned developmental stages by using Lactin-2 model estimated as 34.31- 43.8, 37.44- 39.53, 33.67- 45, and 37.93- 40.13°C, respectively. The findings of the present study are useful for predicting the population dynamics of olive fruit flies and can be effective in developing optimal management strategies of B. oleae.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله دما, مدل غیرخطی, نرخ رشدونمو, Bactrocera oleae

نویسندگان مقاله علی محمدی پور |
محقق/موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور

غلامحسین قره‌خانی |
دانشیار، گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه

حسین رنجبراقدم |
استاد، بخش تحقیقات حشره شناسی کشاورزی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

علی اکبر کیهانیان |
دانشیار، بخش تحقیقات حشره شناسی کشاورزی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران


نشانی اینترنتی https://jaenph.areeo.ac.ir/article_128090_7dd396ef5da43d3a069761f435159988.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات